Marmara Bölgesi

KONUMU, SINIRLARI VE KOMSULARI:
Ülkemizin kuzey-batisinda yer alir. Bulgaristan, Yunanistan, Karadeniz, Marmara ve Ege Denizleri, Karadeniz, Ege, Iç Anadolu ve Karadeniz Bölgeleri ile komsudur. ALANI VE NÜFUSU: Gerçek alani 67.306 Km2. Ülke yüzölçümünün %8.5’ini kaplar. 6.Büyüklükteki bölgemizdir. Nüfusu 2000 sayimina göre 17.3 milyondur. Nüfus yogunlugu Km2’ye 258 kisidir. Bu Türkiye ortalamasinin altindadir. (Türkiye ortalamasi Km2’ye 83 kisi)
BÖLÜMLERI: 1.Yildiz Daglari (Istranca) Bölümü 2.Ergene Bölümü 3.Çatalca-Kocaeli Bölümü 4.Güney Marmara Bölümü
YERYÜZÜ SEKILLERI: Kiyilari: Karadeniz ne Kuzey Marmara kiyilari fazla girintili-çikintili degildir. Falez (Yaliyar) çok vardir. Fakat Güney Marmara kiyilari girintili-çikintilidir. Izmit, Gemlik, Erdek ve Saros körfezleri vardir.Gelibolu, Biga, Kapidag, Armutlu, Çatalca-Kocaeli baslica yarimadalaridir.Gökçeada, Bozcaada, Marmara Adalari, Imrali, Istanbul Adalari ise baslica adalaridir.Istanbul ve Çanakkale Bogazlari Ria Tipi kiyilardir.Kapidag Yarimadasi bir kiyi biriktirme sekli olan Tombolo’dur. Daglari: Ortalama yükseltisi en az bölgedir. En yüksek dagi Uludag’dir (2543 m).Yildiz Daglari, Koru Daglar, Isiklar Daglari, Biga Daglari, Samanli Daglari diger daglaridir.Yersekilleri sade oldugu için ulasimi da kolaydir. Akarsulari: Sakarya’nin asagi kesimi, Susurluk, Meriç ve onun kolu Ergene. Bu akarsular baraj yapimi için uygun degildir. Agizlarinda delta olusturamazlar. Çünkü akinti ve yatak egimi fazladir. Ovalari: Kastamonu, Bolu ve Düzce Ovalari. Bafra ve Çarsamba Delta Ovalari Gölleri: Iznik, Manyas, Sapanca ve Ulubatli Tektonik göldür. Terkos, Küçük ve Büyük Çekmece Gölleri Kiyi Seti gölüdür. Ömerli Baraj gölü de bulunmaktadir.
IKLIM VE BITKI ÖRTÜSÜ: Marmara Bölgesi konumu sebebiyle iklim ve bitki çesitliligine sahiptir. Karadeniz kiyilarinda Karadeniz Iklimi ve Ormanlar görülür. Istrancalarin güneyinde Karasal Iklim ve bozkir görülür. Güney Marmara’da bozulmus Akdeniz Iklimi ve Maki görülür. Burada yazlar sicak ve kurak kislar ilik ve yagislidir.
TARIM VE HAYVANCILIK: Yüzölçümüne göre ekili-dikili alani en fazla bölgemizdir. Sebebi engebenin az, düzlüklerin fazla olmasidir. Makineli tarim yaygindir. Iklim çesitliligi yetistirilen ürünleri de çesitli kilmaktadir. Ulasimin kolay olmasi, sulamanin yaygin olmasi ve tüketici nüfusun fazla olmasi nedeniyle tarim gelismistir. Fakat kalabalik nüfusa yetmedigi için baska bölgelerden de gelmektedir. Tütün: A.Pazari (Türkiye’de %8 ile 3.), Ayçiçegi: Ergene Havzasi (Türkiye’de 1.) Zeytin: Güney Kiyilarinda (Türkiye’de %27 ile 2.), Pamuk: Balikesir (Yagisin azalmasi sayesinde.) Sekerpancari: Trakya-Alpullu, Adapazari ve Susurlukta sulanabilen alanlarda. Bugday: Iç kesimlerde (Türkiye’nin %13’ü), Pirinç: Ergene ve Meriç havzalarinda (Türkiye’de 1.) Misir: Dogu Marmara ve Trakya’da. (Türkiye’de 2.) Hayvancilik genellikle besicilik ve ahir hayvanciligi seklindedir. Bunun sebepleri tarim arazisinin fazlaligi, tüketici nüfusun fazla olmasi, pazarlama sorununun olmamasi ve yer sekilleri ve iklim sartlarinin buna uygun olmasidir. Istanbul ve çevresinde kümes hayvanciligi, Bursa ve çevresinde ipekböcekçiligi yapilmaktadir.
YERALTI ZENGINLIKLERI: Bor: Susurluk, Bigadiç- Balikesir (Türkiye’de 1.), Volfram (Tungsten):Uludag-Bursa, Demirköy-Kirklareli (Türkiye’de 1.), Mermer: Güney Marmara, Linyit: Bölgenin genelinde, Barit: Lapseki-Çanakkale, Dogalgaz: Kirklareli, Demir: Kocaeli ve Sakarya, Manyezit-Magnezyum: Bilecik, Krom: Bursa, Kursun-Çinko: Balikesir ve Çanakkale, Seramik Kili: Istanbul ve Çanakkale
ENDÜSTRI: Bölge ekonomisi gelismistir. Milli gelirimizin %20’si bu bölgeden karsilanir. Sanayi isçilerimizin yarisi burada çalisir ve sanayi ürünlerinin 1/3’ü bu bölgeden karsilanir. Ulasimini kolay olmasi, hammadde teminin kolay olmasi, Hinterlandinin genis olmasi, isgücünün fazla olmasi, tüketici nüfusunun fazla olmasi ve pazarlama kolayligi gibi sebeplerle sanayisi gelismistir. Enerji üretimi en az olan bölge olmasina ragmen enerji tüketiminde ilk siradadir. Türkiye’nin en büyük sanayi kusagi olan Istanbul-Kocaeli-Adapazari bu bölgede yer alir. Bursa baska bir sanayi ilidir. Istanbul en islek ve gelismis limanimiz olarak en büyük ithalat limanimizdir. Izmit’te Ipras Petrol Rafinerimiz bulunmaktadir. Ambarli-Istanbul’da Dogalgaz ve Fuel Oil, Bursa ve Hamitabat’ta Dogalgaz, Kirklareli ve Orhaneli’nde termik santraller vardir. Bursa’da dokumacilik, otomotiv ve konserve sanayisi vardir. Izmit’te ise kagit, petro-kimya ve Ipras Rafinerisi vardir.
NÜFUS VE YERLESME: 2000 Sayimina göre bölgenin nüfusu 17.3 Milyondur .Nüfus yogunlugu Km2’ye 258 kisidir. Bu Türkiye ortalamasinin çok üstündedir (Türkiye ortalamasi 83 kisidir.) Kentsel nüfusu en fazla olan bölgemizdir. Halkin % 79’u kentlerde yasar. Nüfusu çok fazla oldugu için diger bölgelerden ürün alir. Nüfus Çatalca-Kocaeli yarimadasina yogunlasmistir. Istanbul en kalabalik ilidir. Izmit, Adapazari ve Bursa diger büyük illeridir. Nüfus artis hizi %o 27’dir (Türkiye %o 18.34). Nüfus ve nüfus yogunlugunda 1. siradadir. TURIZM: Turizm geliri en fazla olan bölgemizdir. Bölgede basta Istanbul, Bursa ve Edirne olmak üzere Osmanli eserleri çoktur. Bursa’da kaplicalar bulunmaktadir. Balikesir’de Kus Cenneti bulunmaktadir. Bursa-Uludag önemli bir kis turizm merkezimizdir. Bölgede bulunan adalar ve kiyilar turist çeken diger yerlerdir. Istanbul bütün yil fuar ve kongreler sayesinde önemli sayida turist çekmektedir. TARIHI ÖNEMI: Bilecik, Bursa, Edirne ve Istanbul illerinin Osmanli Tarihinde önemli yerleri vardir. Bu kentler bu devletin baskentligini yapmistir. Çanakkale’de 1915te Çanakkale Savasina sahne olmus bir kentimizdir.
BÖLGE HAKKINDA NOTLAR:
Ø Yüzölçümüne göre 6. Siradadir.
Ø Ortalama yükseltisi en az bölgedir.
Ø Nüfus ve nüfus yogunlugu en fazla olan bölgedir.
Ø En fazla iç göç alan bölgedir.
Ø Sanayisi en gelismis ve sanayi nüfusu en fazla bölgedir.
Ø Isçi nüfusu en fazla bölgedir.
Ø Alanina oranla ekili-dikili alani en fazla bölgedir.
Ø Iki kitada topragi olup iki çok önemli bogaza sahiptir.
Ø Orman bakimindan %19 ile 3. Siradadir.
Ø Yünlü ve ipekli dokumada ilk sirada yer alan bölgedir.
Ø Bogazlar ria kiyi tipidir.
Ø Istanbul en büyük ithalat limanimizdir.
Ø En çok vergi veren bölgemizdir.
Ø Bor üretiminde Türkiye’de ve Dünyada ilk siradadir.
Ø Alanina oranla tarim arazisi en fazla bölgedir.
Ø Ekonomimize katkisi daha çok sanayi alanindadir.
Ø Hizmet sektörünün en fazla oldugu bölgedir.
Ø Çayir ve otlaklari en az bölgedir. (Alaninin 1/10’undan az)
Ø Ürün vermeyen topraklari en az bölgedir.
Ø Enerji üretimi en az ama tüketimi en fazla bölgedir.
Ø Turizm gelirleri en fazla olan bölgedir.
Ø Seftali, Ayçiçegi, Pirinç ve Kestane üretiminde ilk siradadir.
Ø Madenler bakimindan en zengin ili Balikesir’dir.
Ø Kagit sanayisinin en fazla oldugu bölgedir.
Ø Ortalama sicaklik 14-16 derece, yagis 600-900 mm’dir.
Ø En fazla yagisi kisin, en azi yazin alir. Yazin Karadeniz ikliminin etkisiyle yagis alir.
Ø Okur yazar orani en fazla bölgedir.
Ø Ekonomimize katkisi sanayi ve ticaret alanindadir.
Ø Sehirleri: Edirne, Kirklareli, Tekirdag, Istanbul, Yalova, Kocaeli, Adapazari, Bursa, Çanakkale, Balikesir ve Bilecik’tir.