Ege Bölgesi

KONUMU, SINIRLARI VE KOMSULARI:
Ülkemizin batisinda Ege Denizi kiyilarinca uzanan bölge, Marmara Bölgesi, Iç Anadolu ve Akdeniz Bölgeleriyle ve Ege Denizi ve Ege Adalari ile komsudur. Gerçek alani olan 93.139 Km2 ile Türkiye topraklarinin %10.1’ini kaplar. Alan bakimindan 5. Büyüklükteki bölgemizdir. Nüfusu 2000 sayimina göre 8.9 milyondur. Nüfus yogunlugu Km2’ye 96 kisidir. Bu Türkiye ortalamasinin biraz üstündedir. (Türkiye ortalamasi Km2’ye 83 kisi)
BÖLÜMLERI: 1.Asil Ege Bölümü 2.Iç Bati Anadolu Bölümü
YERYÜZÜ SEKILLERI: Kiyilari: Ege Denizinin yerinde eskiden Egeid karasi vardi. Bunun çökmesi sonucunda bugünkü adalar meydana geldi. Bölge daglari kiyiya dik uzandigi için kiyi girintili-çikintili Enine Kiyi Tipidir. Kiyida bir çok körfez, koy, yarmada ve buruna rastlanir. Edremit, Çandarli, Izmir, Kusadasi, Güllük, Gökova baslica körfezleridir.Resadiye, Bozburun, Dilek VE Izmir baslica yarimadalaridir. Ege kiyilari girintili-çikintili oldugu için en uzun kiyimizdir. Mugla’da en uzun kiyiya sahip ilimizdir. Daglari: Asil Ege Bölümü faylanma hareketlerine ugradigi için Kaz Dagi, Madra Dagi, Yunt Dagi, Bozdaglar, Aydin Daglari faylanma sonucu yüksekte kalmis horstlardir. Bölümün güneyinde uzanan Mentese Daglarinin uzanis yönü kiyiya paraleldir. Iç Bati Anadolu’ya gidildikçe yükseklik artar. Bu bölümde, Alaçam, Egrigöz, Murat ve Sandikli Daglari vardir. Ovalari: Iç Bati Anadolu Bölümünde Yazilikaya Platosu, Tavas- Çivril- Banaz-Örencik ovalari vardir. Asil Ege Bölümünde horstlar arasinda kalan grabenler birer alüvyon ovasidir. Bunlar Bakirçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes ovalaridir. Bunlar ayni adi tasiyan ve bol alüvyon tasiyan, akarsulari tarafindan olusturulmustur. Akarsularin döküldükleri yerlerde de delta ovalari da olusmustur. Akarsulari: Bakirçay, Gediz,K. Menderes, B. Menderes baslica akarsularidir. Iç Bati Anadolu’da Susurluk ve Sakarya Akarsularinin bazi kollari da bulunmaktadir. Gölleri: Göl bakimindan fakir olan bölgede iki dogal göl vardir. Bunlar Marmara ve Çamiçi (Bafa) Gölleridir. Adigüzel, Kemer ve Demirköprü baraj gölleri de vardir.
IKLIM VE BITKI ÖRTÜSÜ: Bölgenin asil Ege Bölümünde graben ovalari sayesinde içlere kadar sokulan Akdeniz Iklimi görülür. Bu alanlarda yazlari sicak ve kurak, kislari ilik ve yagisli bir iklim görülür. Bitki örtüsü makidir ve yer yer ormanlara da rastlanir. Iç Bati Anadolu bölümüne gidildikçe yüksekligin artmasi ve denize olan uzakligi sebebiyle iklim karasallasir. Yazlari sicak ve kurak, kislari soguk ve kar yagisli Karasal Iklim görülür. Bitki örtüsü de Bozkirdir.
TARIMI VE HAYVANCILIGI: Bölgenin yurt ekonomisine katkisi daha çok tarim alanindadir. Bölümler arasinda iklim ve yeryüzü sekillerinin farkli olmasina bagli olarak yetistirilen ürünler arasinda da farklilik ve çesit vardir. Tütün: Kiyi ovalarinda yetistirilir. Ülke üretiminin %65’ini yetistiriri. 1.Siradadir. Pamuk: Asil Ege Bölümündeki alüvyal ovalarda ve özellikle güneye yakin bölgelerde yetistirilir. Ülke üretiminin %40’ini saglar. 1. Siradadir. Zeytin: Kiyi kesiminde, özellikle Edremit Körfezi çevresinde yetistirilir. 1.Siradadir. Incir: En çok B. Menderes vadisinde yetistirilir. 1. Siradadir. Turunçgiller: En çok Akdeniz Ikliminin görüldügü kiyi bölümünde yetistirilir. Üzüm: En çok Gediz Vadisinde yetistirilir. Ülke üretiminin %35’ini saglarken 1. Sirada yer alir. Pamuk: Asil Ege Bölümünün alüvyal ovalarinda özellikle güney alanlarda yetistirilir. Hashas: Iç Bati Anadolu’da Afyon ve Kütahya çevresinde kontrollü olarak yetistirilir. Sekerpancari: Iç Bati Anadolu Bölümünde yetistirilir. Tahillar: Iç Bati Anadolu Bölümünde yetistirilir.
YER ALTI KAYNAKLARI: Krom: Mugla, Denizli, Kütahya. Demir: Balikesir ve Kütahya. 1.Siradadir. Linyit: Kütahya, Manisa, Mugla ve Denizli. 1.Siradadir. Civa: Usak ve Izmir. 1.Siradadir. Bor: Kütahya ve Eskisehir. Manganez: Usak, Afyon ve Denizli. Mermer: Afyon ve Denizli. Titanyum: Izmir ve Manisa. 1.Siradadir. Mugla, Aydin ve Izmir. Uranyum: Manisa, Aydin ve Usak. Tuz: Izmir-Çamalti. 1.Siradadir.
SANAYISI: Sanayi bakimindan Marmara Bölgesinden sonra 2. sirada gelir. Bölümler arasinda gelismislik ve sanayi orani bakimindan büyük farklilik vardir. Asil Ege Bölümü sanayi bakimindan daha gelismistir. Zaten bölgenin en büyük ve gelismis kenti Izmir’de bu bölümde yer alir. Izmir sanayisi, fuari, ve ihracat limani ile önemli bir kentimizdir. Izmir’de Aliaga Petrol Rafinerisi de bulunmaktadir. Bölgede dokuma, seker, çimento, termik ve hidroelektrik santraller vardir. Yatagan-Mugla, Tunçbilek-Kütahya, Soma-Manisa’da termik santraller vardir. Tek Jeotermal Santralimiz Denizli-Sarayköy’de bulunmaktadir. Demirköprü, Adigüzel ve Kemer Hidroelektrik Santralleri de vardir.
NÜFUS VE YERLESME: 2000 Sayimina göre bölgenin nüfusu 8.9 milyondur.Nüfus yogunlugu Km2’ye 96 kisidir. Bu Türkiye ortalamasina biraz üstündedir.En yogun nüfuslu 3. bölgemizdir. Kentsel nüfus daha fazladir % 61. Türkiye ortalamasina yakindir (Türkiye %65). Nüfus kiyilarda, alüvyal ovalarda yogunlasmistir. Iç kesimlere gidildikçe nüfus yogunlugu azalir. Buralarda da nüfus maden isletmelerinin çevresine ve ovalara toplanmistir. Kiyida Mentese Yöresi de daglik alan olmasi nedeniyle az nüfuslanmistir. Nüfus artis hizi %o 16’dir (Türkiye %o 18.3)
TURIZM: Bölge Marmara’dan sonra turizm geliri en fazla 2. Bölgedir. Akdeniz Ikliminin görüldügü kiyilar deniz turizmi açisindan zengindir. Bölgede Ilkçag uygarliklarindan ve Türk Devletlerinden kalan tarihi eserlerde turistlerin ilgisini çeken yerlerdir. Pamukkale-Denizli Travertenleri de güzel yerlerden biridir.
TARIHI ÖNEMI: Bölge Kurtulus Savasinin en önemli savaslarina sahne olmustur. Kütahya ve Afyon bu savaslarin en önemlilerinin geçtigi illerimizdir.
BÖLGE HAKKINDA NOTLAR:
Ø Yüzölçümü bakimindan 5.siradadir.
Ø Orman bakimindan %16’ile 4.siradadir.
Ø Ekili-dikili alan bakimindan %24 ile 3. Siradadir.
Ø Kiyi uzunlugu bakimindan 1. Siradadir.
Ø Ekonomisi tarima dayanir.
Ø Sanayi bakimindan Marmara’dan sonra 2.siradadir.
Ø Zeytin, üzüm, incir, hashas ve tütün üretiminde 1.siradadir.
Ø Linyitin en çok çikarildigi bölgedir. Termik Santralde çok vardir.
Ø En fazla tuz üretilen bölgedir (Izmir-Çamalti Tuzlasi)
Ø Ilk demiryolu Izmir-Aydin arsinda kurulmustur.
Ø Asil Ege Bölümünde horst ve grabenler vardir.
Ø En önemli ihracat limanimiz Dogal bir liman olan Izmir Limanidir.
Ø En önemli uluslar arasi fuarimiz Izmir’de kurulur.
Ø Göl yönünden en fakir bölgelerdendir.
Ø Turizm gelirleri bakimindan Marmara’dan sonra 2. Siradadir.
Ø Daglarin uzanis yönü sayesinde kiyidaki Akdeniz Iklimi iç kesimler kadar sokulabilir.
Ø Termik Santrallerden elektrik üretimi açisindan ilk sirada yer alir.
Ø Enine Kiyi Tipi görülür.
Ø En uzun kiyiya sahip ilimiz Mugla’dir.
Ø Denizli-Pamukkale Travertenleri vardir.
Ø Çiniciligin ve haliciligin merkezi konumundadir. Kütahya çinicilikte ilk sirada yer alir.
Ø Akarsular bol alüvyon tasiyarak menderesler çizerek akarlar. Delta ovalari olustururlar.
Ø Sünger avciligi Bodrum kiyilarinda yapilir.
Ø Seracilikta Akdeniz’den sonra 2. Siradadir.
Ø Tek Jeotermal Santralimiz Denizli-Sarayköy’dedir.
Ø Illeri:Izmir, Manisa, Aydin, Denizli, Kütahya, Afyon, Usak